مایکروسافت دیگر نمی تواند ایکس باکس را یارانه ای نگه دارد

ساتیا نادلا همین حالا ایکس‌باکس را زیر ذره‌بین برده است. کوتاه و صریح. پس از 25 سال سرمایه‌گذاری سنگین، بخش بازی مایکروسافت دیگر نمی‌تواند یک پروژه بی‌پایان در ترازنامه شرکت باشد.

نادلا در یک مصاحبه اخیر چیزی را تأیید کرد که بسیاری از ناظران صنعت مدت‌ها به آن مشکوک بودند: مایکروسافت دهه‌ها پول زیادی را وارد ایکس‌باکس کرده، اما اقتصاد این بخش هم‌پای آن رشد نکرده است. به گفته او، مشکل کمبود اشتیاق یا کیفیت محصول نیست. مسئله، درآمدزایی است. در واقع، او اشاره کرد که پلتفرم‌های شخص ثالث از بازی‌های ایکس‌باکس درآمد بیشتری نسبت به خود مایکروسافت استخراج می‌کنند. این اعتراف صریح نشان می‌دهد چرا مدیریت به دنبال تغییر است.

آشا شارما که اکنون کمی بیش از 100 روز از حضورش در نقش مدیرعامل ایکس‌باکس می‌گذرد، از همین حالا سیگنال یک بازنگری اساسی را داده است. تعهد او برای بررسی دوباره سخت‌افزار و نشر بازی در 100 روز آینده، آغاز یک اقدام فوری است: اینکه چگونه کنسول، رایانه شخصی، موبایل و کلاد گیمینگ را در قالب یک مدل منسجم و سودآور به هم پیوند بزنند. متیو بال، مدیر ارشد استراتژی ایکس‌باکس، نیز در همین مسیر سخن گفته و توضیح داده که هر مسیر پیش رو، هم به تمرکز دقیق‌تر بر محصول و هم به مدل‌های تجاری تازه نیاز دارد.

چالش‌ها کاملاً روشن‌اند. کلاد و هوش مصنوعی در حال تغییر ساختار هزینه‌ها در سراسر پشته فناوری هستند. کمبود نیمه‌رساناها و حافظه همچنان پابرجاست و قیمت کنسول‌ها و رایانه‌های گیمینگ را بالا می‌برد. نادلا گفت این‌ها فشارهای موقتی‌اند. اما مسئله ماندگارتر، مدل کسب‌وکار است: چگونه می‌توان کنسول‌ها را همچنان مرتبط نگه داشت، از بازی روی PC و موبایل پشتیبانی کرد و در عین حال محتوای بازی را به‌گونه‌ای درآمدزایی کرد که تجربه بازیکن آسیب نبیند؟

پروژه Helix یکی از بخش‌های ملموس این معماست. این پروژه با فراهم کردن امکان اجرای روان بازی‌های PC روی سخت‌افزار ایکس‌باکس، مرز میان پلتفرم‌ها را کمرنگ می‌کند و می‌تواند ارزش کتابخانه بازی را برای دارندگان کنسول افزایش دهد. اما استراتژی نرم‌افزاری پیچیده‌تر است. شارما صادقانه درباره محدودیت‌های بازی‌های انحصاری در زمانی که این بخش در حال ترمیم حاشیه سود خود است، صحبت کرده است. فعلاً ایکس‌باکس قصد دارد تنها بر مجموعه‌ای بسیار محدود از انحصاری‌های بزرگ تمرکز کند. از جمله گزینه‌های نزدیک‌مدت می‌توان به Gears of War: E-Day و Clockwork Revolution اشاره کرد. به‌جای اینکه منابع میان ده‌ها پروژه کوچک‌تر پراکنده شود.

این تغییر، به معنای نوعی اولویت‌بندی استراتژیک است. فرنچایزهای بزرگ و ستون‌دار مانند Halo، Fallout و The Elder Scrolls دوباره در مرکز توجه قرار گرفته‌اند. انتظار می‌رود سرمایه‌گذاری بیشتری روی تعداد کمتری از فرنچایزها انجام شود، به‌ویژه آثاری که شناخته‌شدگی جهانی و ظرفیت درآمدزایی چندپلتفرمی دارند. تیم‌های کوچک‌تر و عناوین خاص احتمالاً باید مسیر سریع‌تری به سمت سودآوری نشان دهند، وگرنه با کاهش حمایت روبه‌رو می‌شوند.

مایکروسافت دیگر نمی‌تواند بازی را به‌عنوان یک پروژه پرستیژی یارانه بدهد؛ ایکس‌باکس باید بازدهی پایدار ایجاد کند.

هیچ‌کدام از این تغییرات محصول را یک‌شبه دگرگون نمی‌کند. چرخه توسعه بازی‌ها چند سال طول می‌کشد. قراردادهای لایسنس و ادغام استودیوها هم به زمان نیاز دارند تا دوباره مذاکره شوند. با این حال، مدیریت جدید دستور کار روشنی دارد: اولویت دادن به سودآوری، یکپارچه‌سازی اکوسیستم‌ها و طراحی تجربه‌هایی که در سراسر استریمینگ، دانلود و پلتفرم‌های اجتماعی به‌خوبی درآمدزایی کنند.

البته این رویکرد یک مزیت هم دارد. ایکس‌باکس کم‌هزینه‌تر و درآمدمحورتر می‌تواند آزمایش در بسته‌های اشتراکی، خریدهای درون‌بازی و تجربه‌های ابری را که به کاربران موبایل می‌رسند، شتاب دهد. البته خطر هم وجود دارد: اگر انحصاری‌ها کم شوند یا شرکت بیش از حد به مکانیزم‌های درآمدزایی تکیه کند، ممکن است طرفداران اصلی دل‌زده شوند. همین توازن میان این اولویت‌ها، دوره مدیریتی شارما را تعریف خواهد کرد.

فعلاً مایکروسافت از نقش حامی به نقش شریک تغییر مسیر داده است. مایل به سرمایه‌گذاری هست، اما حاضر نیست برای همیشه زیان‌ها را تأمین مالی کند. این چرخش، نقشه راه استودیوها، استراتژی پلتفرم و آنچه بازیکنان در صفحات فروشگاه می‌بینند را برای سال‌های آینده تغییر خواهد داد. پرسش اصلی این است که آیا مدل جدید می‌تواند همان گستره خلاقانه‌ای را که ایکس‌باکس را در ابتدا به بازیگری مهم تبدیل کرد حفظ کند و در عین حال، این کسب‌وکار را بالاخره به یک بخش سودآور تبدیل کند یا نه.