فیلتر کردن سایت ها، کودکان را به راه های پنهان می برد

مسدود کردن یک وب‌سایت باعث ناپدید شدن آن نمی‌شود. فقط کنجکاوی را به مسیر دیگری می‌فرستد. پاول دوروف، بنیان‌گذار تلگرام، این هشدار را در واکنش به پیش‌نویس قانون پیشنهادی بریتانیا مطرح کرد؛ قانونی که دسترسی زیر 16 سال‌ها به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع می‌کند.

پاسخ کوتاه: بچه‌ها راه‌های دور زدن پیدا می‌کنند. پاسخ بلند: آن‌ها به سراغ VPN، پراکسی و کانال‌های پنهانی می‌روند؛ جاهایی که نظارت ضعیف‌تر است و شکارچیان اینترنتی پشت نام‌های جعلی پنهان می‌شوند. دوروف به تجربه‌های تاریخی اشاره می‌کند. زمانی که روسیه تلاش کرد تلگرام را مسدود کند، حدود 95 درصد نوجوانان همچنان از آن استفاده کردند و فقط از طریق VPN به آن وصل شدند. ایران هم الگوی مشابهی را تجربه کرد. او می‌گوید ممنوعیت، اغلب نتیجه معکوس دارد.

بر اساس طرح جدید بریتانیا، هر کسی که در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کند باید با ارائه کارت شناسایی دولتی، اسکن چهره یا کارت بانکی ثابت کند که بالای 16 سال است. چنین احراز هویت سنی‌ای بسیار侵‌گر و مداخله‌گرانه است. این روند همچنین یک پایگاه داده از حساب‌های تأییدشده ایجاد می‌کند. دوروف یک سؤال صریح می‌پرسد: هدف، محافظت از کودکان است یا ساخت ابزاری که شناسایی و بازداشت افرادی را که محتوای حساس سیاسی منتشر می‌کنند آسان‌تر می‌کند؟

قوانینی که کاربران جوان را به زیرزمین اینترنت می‌رانند، آن‌ها را در معرض آسیب بیشتری قرار می‌دهند، نه کمتر.

راه‌های دیگری هم وجود دارد که به ممنوعیت‌های گسترده متکی نیستند. کنترل والدین، محدودیت زمانی، حساب‌های تحت نظارت و بله، گاهی برداشتن دستگاه از دست کودک، اقداماتی عملی هستند که به بزرگسالان ابزار می‌دهند تا زندگی آنلاین کودک را مدیریت کنند، بدون آن‌که او را به گوشه‌های بی‌نظارت وب هل دهند. دوروف حتی به صحنه‌ای آشنا اشاره می‌کند: دادن یک تبلت به کودک نوپا فقط برای خریدن چند دقیقه آرامش. کار راحتی است، اما وقتی بدون چارچوب تکرار شود، خطرناک خواهد بود.

یک ممنوعیت سراسری را مثل بستن درِ ورودی و باز گذاشتن پنجره‌ها تصور کنید. اجرای آن به بازی موش و گربه تبدیل می‌شود و آگاه‌ترین کاربران از نظر فنی، که اغلب خود بچه‌ها هستند، کمترین آسیب را می‌بینند. در همین حال، قانون‌گذاران به دنبال سامانه‌های احراز هویت می‌دوند؛ سامانه‌هایی که خودشان هزینه‌های حریم خصوصی و امنیتی را به همراه دارند.

چه بریتانیا به سراغ بررسی سن با کارت شناسایی، اسکن‌های بیومتریک یا اطلاعات کارت بانکی برود و چه نرود، این بحث مسائل عمیق‌تری درباره نظارت، اعتماد و این‌که چه کسی تصمیم می‌گیرد چه چیزی کودکان را در فضای آنلاین امن نگه می‌دارد، مطرح می‌کند. سیاست‌گذاران می‌توانند دیوارها را سخت‌تر کنند. یا می‌توانند ابزارهای بهتری در اختیار والدین بگذارند و از پلتفرم‌ها بخواهند از همان ابتدا با محوریت امنیت طراحی شوند. کدام مسیر واقعاً از کودکان در برابر آسیب محافظت می‌کند؟