هوش مصنوعی شغل ها را نابود می کند یا می سازد

ترس از واقعیت‌ها سریع‌تر حرکت می‌کند، به‌ویژه وقتی پای هوش مصنوعی در میان باشد. یک هفته بحث بر سر جایگزینی کارمندان اداری، مهندسان نرم‌افزار و مراکز تماس با ماشین‌هاست. هفته بعد، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، روی صحنه می‌رود و برعکس آن را مطرح می‌کند: به گفته او، هوش مصنوعی بازار کار را خالی نمی‌کند، بلکه در را به روی موجی عظیم از فرصت‌های شغلی جدید باز می‌کند.

هوانگ در گفت‌وگویی که به میزبانی مؤسسه میلن و با حضور بکی کوئیک از MSNBC برگزار شد، به‌شدت با این تصور مخالفت کرد که هوش مصنوعی عمدتاً یک نیروی شغل‌زداست. موضع او روشن و بدون تردید بود. او استدلال کرد که هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به یکی از قوی‌ترین موتورهای رشد اشتغال است و حتی می‌تواند به ایالات متحده کمک کند تا پایه صنعتی خود را دوباره بسازد.

این نکته اهمیت دارد، چون نگرانی واقعی است. با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی مولد در محیط‌های اداری، تیم‌های پشتیبانی مشتری، جریان‌های کاری نرم‌افزار، لجستیک و تولید رسانه، کارگران با یک سؤال مشترک روبه‌رو هستند: اگر ماشین بتواند بخشی از کار من را انجام دهد، چه بر سر من می‌آید؟

پاسخ هوانگ بر تمایزی تکیه دارد که در فضای پراضطراب این بحث اغلب فراموش می‌شود. یک وظیفه با یک شغل یکسان نیست. او می‌گوید خودکارسازی بخشی از یک نقش، به‌طور خودکار هدف گسترده‌تری را که یک فرد در شرکت بر عهده دارد از بین نمی‌برد. در عمل، این یعنی هوش مصنوعی می‌تواند کارهای تکراری را انجام دهد، در حالی که انسان‌ها به سمت قضاوت، هماهنگی، رفع اشکال، هدایت خلاقانه یا تصمیم‌گیری‌های رو‌به‌مشتری حرکت کنند.

او همچنین رونق هوش مصنوعی را چیزی بسیار بزرگ‌تر از نرم‌افزار توصیف کرد. پشت هر چت‌بات، مدل تصویری و پلتفرم سازمانی هوش مصنوعی، یک لایه فیزیکی قرار دارد: تراشه‌ها، سرورها، تجهیزات شبکه، مراکز داده، سیستم‌های برق، زیرساخت‌های خنک‌سازی، خطوط تولید و نیروهای انسانی لازم برای ساخت و اداره آن‌ها. هوانگ در این بخش یک فرصت صنعتی تازه می‌بیند. از نگاه او، هوش مصنوعی فقط کد روی صفحه نیست. این یک اقتصاد تمام‌پشته‌ای است.

بخشی از بحث هوش مصنوعی که هیچ‌کس بر سر آن توافق ندارد

کوئیک پرسشی را مطرح کرد که این روزها تقریباً بر تمام گفت‌وگوهای عمومی درباره هوش مصنوعی سایه انداخته است: سرعت تغییر. اگر این گذار از موج‌های فناوری قبلی سریع‌تر پیش برود، آیا می‌تواند شوک عمیق‌تری به کارگران وارد کند و نابرابری را حتی بیشتر کند؟

در اینجا خوش‌بینی با واقعیتی ناخوشایند روبه‌رو می‌شود. هوانگ نسبت به آنچه روایت‌های مبتنی بر ترس درباره هوش مصنوعی می‌نامد هشدار داد، به‌ویژه از نوعی که این فناوری را تهدیدی توقف‌ناپذیر برای جایگاه انسان نشان می‌دهد. او گفت یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌هایش این است که آمریکایی‌ها آن‌قدر از این فناوری بترسند که کلاً از درگیر شدن با آن دست بکشند. از نظر او، این یک اشتباه راهبردی است، نه فقط برای کارگران بلکه برای آینده اقتصادی کشور.

با این حال، تصویر کلی پیچیده است. برخی از بلندترین هشدارها درباره هوش مصنوعی فقط از بیرون صنعت نیامده‌اند. خودِ صنعت بارها به این هیاهو دامن زده است، گاهی با زبان آخرالزمانی و گاهی با وعده‌هایی بزرگ که منتقدان می‌گویند بسیار فراتر از توان واقعی محصولات فعلی است. این وضعیت یک پویایی عجیب ایجاد کرده است: همان بخشی که ابزارهای هوش مصنوعی را می‌سازد، در شکل دادن به اسطوره‌پردازی پیرامون آن‌ها هم نقش دارد.

و این عدم قطعیت خیالی نیست. در حالی که رهبران تجاری مانند هوانگ بر ایجاد شغل تأکید می‌کنند، چندین تحلیل معتبر دانشگاهی و مالی نشان داده‌اند که هوش مصنوعی ممکن است در سال‌های پیش‌رو بخش قابل توجهی از مشاغل موجود در ایالات متحده را حذف کند و برخی برآوردها اثر آن را حدود ۱۵ درصد مشاغل می‌دانند. این الزاماً به معنای بیکاری دائمی و گسترده نیست، اما نشان می‌دهد که اختلالی در مقیاسی رخ خواهد داد که می‌تواند صنایع، دستمزدها و مهارت‌هایی را که کارفرمایان بیشترین ارزش را برایشان قائل‌اند، دگرگون کند.

پس چه کسی درست می‌گوید؟ احتمالاً هر دو، دست‌کم تا حدی. هوش مصنوعی ممکن است دسته‌های کاملاً جدیدی از اشتغال ایجاد کند و هم‌زمان برخی نقش‌های فعلی را کوچک‌تر، کم‌هزینه‌تر یا منسوخ کند. تاریخ معمولاً همین‌گونه پیش می‌رود. فناوری جدید به‌ندرت پیش از بازطراحی نقشه، از کسی اجازه می‌گیرد.

فعلاً هوانگ روی این شرط بسته است که مزایا برنده می‌شوند. استدلال او این نیست که تغییر بدون درد خواهد بود. می‌گوید تصویر رایج از هوش مصنوعی به‌عنوان یک نوار نقاله یک‌طرفه به‌سوی بیکاری، از این واقعیت غافل است که اقتصادها چگونه واقعاً خود را با تغییرات وفق می‌دهند. ابزارها وظایف را جایگزین می‌کنند. صنایع دوباره سازمان‌دهی می‌شوند. زیرساخت‌های جدید پدید می‌آیند. تخصص‌های تازه شکل می‌گیرند. مردم سیستم جدید را یاد می‌گیرند و سپس درون آن مسیر شغلی می‌سازند.

این حرف شاید بسته به جایگاه شما، آرامش‌بخش یا حتی مصلحتی به نظر برسد. اما یک چیز دیگر دیگر جای تردید ندارد: نبرد بر سر هوش مصنوعی و مشاغل دیگر یک فرضیه دوردست نیست. این مسئله، پرسش اصلی بازار کار در عصر فناوری است و کسانی که این آینده را می‌سازند، هم‌زمان تلاش می‌کنند روایت آن را هم در دست بگیرند.